Maaltijd op De Brug

Lezing van Cor van Drongelen tijdens symposium over maaltijdvoorzieningen Amsterdam op 26 april 2007

Multiculturele huiskamer Stichting De Brug staat in Amsterdam Geuzenveld en bestaat volgend jaar 22 november 25 jaar. Het is een vrijwilligersorganisatie die volledig op vrijwilligers draait. In 2003 heeft De Brug van Prinses Maxima een van de eerste ‘appeltje’s van Oranje’ gekregen vanwege het feit dat de organisatie door haar activiteiten meehelpt dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. Daar hoorde een geldbedrag bij en van dat geld gaan we jaarlijks een dagje uit met de gasten en de vrijwilligers.

Tot 1983 was De Brug het kloosterwoonhuis waar de zusters van de Goddelijke Voorzienigheid woonden. Toen zij met hun werkzaamheden stopten werd in samenwerking met de paters Kruisheren het inloophuis De Brug opgericht.

Vanaf het begin was De Brug er speciaal voor alleenstaande ouderen en mensen die om een andere reden minder goed voor zichzelf konden zorgen. Juist omdat er in die tijd nog niet zoveel aandacht was voor eenzaamheidsproblematiek. De Brug werd in het begin nog wel door de zusters gerund. Een aantal van hen was in Amsterdam Geuzenveld achtergebleven en woonden in burger woninkjes in de buurt van De Brug. Zij bleven zich nog een aantal jaren als vrijwilligster inzetten voor de opvang van de mensen die De Brug bezochten. Omstreeks 1988 gingen alle zusters terug naar het moeder klooster in Tegelen. Vanaf dat moment werd de Brug organisatie overgenomen door vrijwilligers uit de omgeving van De Brug.

Er wordt al ruim 20 jaar op De Brug gekookt voor kleine en grotere huiskamer-eetgroepen. Sommige eetgasten komen al langer dan 20 jaar geregeld gebruik maken van De Brug als plek om ‘te zijn’ en om te eten. Op De Brug wordt op maandag, dinsdag, woensdag en zondag gekookt. In het verleden gebeurde dat ook op vrijdag, maar door het uitvallen van vrijwilligers was dat niet meer haalbaar.

De gasten betalen 6 euro voor een drie gangen maaltijd. De gasten hebben inspraak in het menu. De eetgroepen worden NIET gesubsidieerd.

Voor de organisatie is het belangrijk dat men zich een dag van te voren aanmeldt zodat we ongeveer weten voor hoeveel personen er ingekocht moet worden.

De gemiddelde leeftijd van de gasten is op dit moment 78.

De eetgroep bestaat voornamelijk uit van origine Nederlandse mannen en vrouwen. De oudste is 88 jaar. De jongste 49. Er komen mensen bij en er vallen mensen af omdat zij naar een verzorgingshuis gaan of door overlijden. Ondanks dat het een hechte groep is wordt elke nieuwe eetgast hartelijk ontvangen en kan aanschuiven aan tafel, ongeacht kleur of afkomst.

Er nemen gemiddeld 10 tot 15 personen deel aan een maaltijd plus de kok en de gastvrouw. De koks zijn allemaal vrijwilligers die al jarenlang op De Brug koken.

De gasten wassen na de maaltijd af en ruimen het gebruikte materiaal op waarna er gezamenlijk ter afsluiting van de maaltijd koffie wordt gedronken.

Op zondag bestaat de eetgroep uit een bontgezelschap eters en zijn ook de koks van multiculturele afkomst.

De maaltijd begint om half zes met soep, daarna verse groente en sla, aardappelen of rijst en vlees en ter afsluiting een toetje, daarna wordt er gezamenlijk koffie gedronken en omstreeks half acht à acht uur gaat iedereen weer naar huis.

Op dinsdagmiddag is er een Indische eetgroep die gekoppeld is aan een Indische Kumpulan dat is een bijeenkomst waar muziek wordt gemaakt en kan worden gedanst.

De Indische middag bestaat sinds 1996. Daar komen gemiddeld 30-50 mensen waarvan er 25-35 blijven eten.

Die maaltijd wordt eveneens door Indische vrijwilligers bereid en bestaat altijd uit ‘echt’ Indisch eten, zoals je dat bij de Indische Toko kan kopen.

Tijdens de algemene feestdagen wordt er een speciaal Kerst of menu gemaakt.

Tussendoor en bij speciale gelegenheden, zoals bijvoorbeeld de Iftar, een Islamitische maaltijd tijdens de Ramadan, bestaat er de mogelijkheid dat er door Turkse of Marokkanse koks wordt gekookt. Op De Brug zijn diverse groepen aanwezig, zoals Destek, (Turks) of Sheherezade (Marokkaans) Brokie, (Surinaams). Op speciale feestdagen koken zij voor elkaar en ieder die erbij aanwezig wil zijn.

Het belang van de huiskamer maaltijd op De Brug voor onze bezoekers is dat er een enorme onderlinge verbondenheid ontstaat, waardoor de sociale controle toeneemt, d.w.z. dat er wordt opgelet wanneer mensen wel of niet komen eten en als zij wegblijven er wordt gevraagd waarom zij wegblijven. Daar wordt dan actie op ondernomen door de eetgroep leden. Soms als dat nodig is gebeurd dat vanuit De Brug organisatie, bijvoorbeeld als er sprake is van ziekte of i.d., maar over het algemeen doen de eetgroep mensen dat zelf en brengen zij de dienstdoende gastvrouw/ heer op de hoogte.

Vanuit een zakgeldproject komen schoolgaande allochtone jongeren vaak een uurtje helpen met koken, de tafel dekken, de gasten bedienen en eten dan mee aan tafel bij de eetgroep. Voor beiden is dat een leerzame ervaring om spelenderwijs met andere culturen in contact te komen. Voor de eetgasten is het belangrijk om te zien dat niet alle jongeren per definitie niet deugen en voor de jongeren is het goed om te ervaren dat niet elke ‘witte opa of oma’ bijvoorbaat de pest heeft aan migranten.

Vanaf 2000 is het inloophuis De Brug een multiculturele huiskamer geworden, zijn de doelstellingen aangepast en de groepen en werkzaamheden uitgebreid. In 2006 zijn er ongeveer 13.000 bezoekersbewegingen geteld. Dat komt omdat er Nederlandse taallessen worden gegeven, computerlessen aan ouderen, er maatschappelijk werk en sociaal juridische dienstverlening plaatsvindt door en voor Turkse en Marokkaanse mensen. Er worden voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd over actuele veranderingen in b.v. het zorgstelsel, Geestelijke Gezondheids Zorg en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Op De Brug is ook een gehandicaptenplatform actief. De Brug wordt ook wel een buurthuis nieuwe stijl genoemd.